Kanker Nazorg Wijzer in de huisartsenpraktijk: een blended care aanpak

<-- terug naar index

Het project 'Kanker Nazorg Wijzer in de huisartsenpraktijk' onderzoekt de mogelijkheid om een blended care protocol voor deze interventie te ontwikkelen en te implementeren in de eerstelijns zorg. Voormalig kankerpatiënten worden ondersteund in leefstijlverandering middels een combinatie van de Kanker Nazorg Wijzer en begeleiding van de huisarts of praktijkondersteuner ter bevordering van de kwaliteit van leven.

image

Introductie

In de periode na de behandeling krijgen voormalig kankerpatiënten regelmatig te maken met problemen, zoals vermoeidheid, die de kwaliteit van leven ernstig belemmeren. Om hen hiermee te helpen is de Kanker Nazorg Wijzer ontwikkeld (Willems et al., BMC Cancer, 2015). De Kanker Nazorg Wijzer is een op zichzelf staande eHealth interventie gericht op het bevorderen van leefstijl en psychosociaal functioneren. Eerder onderzoek toonde aan dat deelnemers aan de interventie significante verbetering lieten zien in hun eetgedrag en toename in beweging en dat hun klachten van depressie en vermoeidheid significant afnamen (Willems et al., J. Cancer Surviv., 2017). Voormalig kankerpatiënten geven aan behoefte te hebben aan aanvullende ondersteuning bij het aangaan van een gezondere leefstijl, maar de online Kanker Nazorg Wijzer is moeilijk vindbaar. Uit eerder onderzoek is bovendien naar voren gekomen dat de Kanker Nazorg Wijzer op enkele vlakken gebaat zou zijn bij interactie tussen patiënt en zorgverlener (patient-therapist interaction; Willems et al., J. Cancer Surviv., 2017). Met dit onderzoek wordt daarom gezocht naar een manier om de Kanker Nazorg Wijzer aan te bieden in een blended care aanpak. Hierin is mogelijk een belangrijke rol voor de eerstelijnszorg weggelegd. Zo is in het Standpunt Oncologische Zorg (Nederlands Huisartsen Genootschap, 2015) een belangrijke rol in oncologische nazorg vastgelegd voor de eerstelijnszorg. Een belangrijk speerpunt hierbij is het bevorderen van zelfmanagement. Doordat eHealth de betrokkenheid van de patient (patient engagement) vergroot is het een zeer geschikte toepassing om zelfmanagement te bevorderen. Een voor de hand liggende oplossing is het aanbieden van de Kanker Nazorg Wijzer in een blended care aanpak, geïntegreerd in de huisartsenpraktijk.

Doel studie

1) Het ontwikkelen van een blended care protocol voor de Kanker Nazorg Wijzer, geïntegreerd in de huisartsenpraktijk. 2) Het onderzoeken van de effectiviteit en kosten effectiviteit van dit protocol. Primaire uitkomstmaten zijn veranderingen in leefstijl op het gebied van voeding, beweging, roken en alcohol inname. Secundaire uitkomstmaten zijn biomedische uitkomsten (biomarkers), angst, depressie en vermoeidheid. Kosteneffectiviteit zal worden bepaald aan de hand van gezondheid gerelateerde kosten met betrekking tot ziektelast, medische consumptie, ziektedagen, co-morbiditeit en QALY's. 3) Het in kaart brengen van de faciliterende factoren en barrières voor implementatie van dit protocol bij gebruikers, hulpverleners en andere stakeholders.

Vraagstelling/ hypotheses

Door het aanbieden van de Kanker Nazorg Wijzer in een blended care vorm zijn huisartsen en praktijkondersteuners in staat om voormalig kankerpatiënten structurele leefstijl ondersteuning aan te bieden op kosteneffectieve wijze.

Methode

Ter voorbereiding op de RCT zal in maand 1 – 12 een blended care protocol ontwikkeld worden. Dit gebeurt in co-creatie met de doelgroep, bestaande uit hulpverleners en voormalig patiënten. Het co-creatie proces is verdeeld over 3 cycli, zodoende zullen meerdere evaluatie(sessies) met de doelgroep plaatsvinden alvorens te komen tot het eindproduct. In maand 13 - 16 zullen pre-test en pilot tests worden uitgevoerd ter voorbereiding op de RCT. De RCT zal plaatsvinden van maand 17 - 40. Hierin wordt het blended care protocol voor de Kanker Nazorg Wijzer in de huisartsenpraktijk getest onder 40- 50 huisartsenpraktijken. Per huisartsenpraktijk zullen 20 voormalig kankerpatiënten deelnemen aan het experiment, zij worden gerandomiseerd in twee condities: interventie of controle conditie (randomisatie vindt plaats op praktijkniveau). Deelnemers uit de interventieconditie krijgen 6 maanden toegang tot de Kanker Nazorg Wijzer en bijbehorende blended care consulten (hoeveelheid consulten wordt nader bepaald in het co-creatieproces) aangeboden en de controle groep krijgt care as usual. De RCT heeft drie meetmomenten: baseline, 6 maanden en 12 maanden. Na 6 en 12 maanden wordt nagegaan of deelnemers uit de interventiegroep aanzienlijke veranderingen laten zien op het gebied van leefstijl (voeding, beweging, roken en alcohol inname) ten opzicht van de controlegroep. Kosteneffectiviteit zal worden bepaald aan de hand van gezondheid gerelateerde kosten met betrekking tot ziektelast, medische consumptie, ziektedagen, co-morbiditeit en QALY's. Het project wordt vervolgens afgesloten met een implementatieonderzoek in maand 41 -48, hierin zal bij de gebruikers, hulpverleners en andere stakeholders worden geïnventariseerd wat faciliterende factoren en barrières zijn voor het op grote schaal uitrollen van deze interventie.

(Klinische) relevantie

De Kanker Nazorg Wijzer is reeds effectief gebleken in de ondersteuning op leefstijl en psychosociaal functioneren bij voormalig kankerpatiënten. De interventie is gratis toegankelijk via kanker.nl maar is moeilijk vindbaar voor de doelgroep. Door het aanbieden van ondersteuning door een hulpverlener zullen mogelijk meer mensen gebruik maken van de Kanker Nazorg Wijzer en daar de voordelen van ondervinden. Zo komt uit thesis onderzoek van Jacobs, M. (2020) naar voren dat door de proactieve benadering van deelnemers het gebruik van de Kanker Nazorg Wijzer mogelijk intensiveert (men logt vaker in en bezoekt vaker een module). Dit project streeft naar het vergroten van de vindbaarheid van deze interventie bij de doelgroep door middel van begeleiding door de eerstelijnszorg en hoopt te kunnen aantonen dat deze blended care aanpak effectief is in het bevorderen van leefstijl bij voormalig kankerpatiënten. Daarnaast zal een kosten effectiviteit evaluatie en implementatie onderzoek bijdragen aan de implementatie van deze aanpak in de klinische praktijk.

Translatie/ implementatie

Het project wordt gedragen door een consortium bestaande uit verschillende belanghebbenden partijen. Gedurende het project zal regelmatig overleg plaatsvinden met de consortiumleden om de verbinding met de praktijk te waarborgen en de juiste maatregelen te treffen voor succesvolle implementatie. Daarnaast zullen in het implementatieonderzoek faciliterende factoren en barrières voor implementatie in kaart worden gebracht samen met doelgroep, hulpverleners en andere stakeholders.