Tijdige integratie van palliatieve zorg in de oncologie (TIPZO)

<-- Home Kennishub

De palliatieve teams in Nederlandse ziekenhuizen bekijken samen met oncologen welke zorg en ondersteuning patiënten en hun naasten nodig hebben. In de praktijk blijkt dat de teams nog te weinig en te laat betrokken worden. Patiënten met ongeneeslijke kanker ervaren na hun diagnose behoefte aan meer palliatieve zorg, zo bleek onlangs uit de peiling van de Nederlandse Federatie van Kankerpatiëntenorganisaties (NFK). Hoewel zorgprofessionals hun uiterste best doen om optimale oncologische zorg te bieden, kunnen palliatieve zorgbehoeften gemakkelijk over het hoofd worden gezien. Tijdgebrek, focus op het fysieke domein en behandeling zijn bekende barrières. Tijdige identificatie van patiënten met palliatieve zorgbehoeften en standaard zorgpaden, inclusief structurele symptoombeoordeling, zal een betere integratie van generalistische palliatieve zorg in de oncologie vergemakkelijken. In vier stappen beoogd TIPZO tijdige en betere ondersteunende palliatieve zorg die voor iedereen toegankelijk is: Het in kaart brengen van bestaande goede praktijken, zodat oncologen en palliatieve teams in verschillende ziekenhuizen van elkaar kunnen leren; Samen met patiënten, naasten en zorgverleners bepalen wat belangrijke aspecten van zorg zijn voor mensen met ongeneeslijke kanker en hun naasten; Het opstellen van een heldere werkwijze voor goede zorg voor mensen met ongeneeslijke kanker en hun naasten. Het zorgen voor landelijke invoering van de werkwijze, zodat de zorg voor iedereen beschikbaar wordt.

Introductie

Voor mensen met ongeneeslijke kanker is tijdige inzet van ondersteunende (palliatieve) zorg heel belangrijk. Het leidt tot een betere kwaliteit van leven; zij kunnen hun persoonlijke keuzes op tijd maken en houden meer energie over voor dingen die er voor hen toe doen.

Doel studie

The overall aim of this thesis is to contribute to the timely integration of palliative care into oncology care, by developing national recommendations. This will optimise the collaboration between the Dutch generalists-and specialists, and thereby improve the care for patients with incurable cancer and their relatives and improve their quality of life.

Vraagstelling/ hypotheses

The general aims were: 1) To achieve consensus among clinicians, patients with incurable cancer and relative representatives about essential elements of timely integration of palliative care into oncology care 2) To explore how oncology clinicians and patients with incurable cancer perceive ‘timely palliative care’ and how it is delivered in a generalist-specialist model 3) To develop recommendations on timely integration of palliative care into oncology hospital care in the Netherlands 4) To assess the feasibility of the recommendations on timely integration of palliative care into oncology hospital care in three Dutch hospitals 5) To assess the provision of key components of palliative care in the Netherlands

Methode

Delphi studie Interview studies met zorgverleners en patiënten Vragenlijststudie onder ziekenhuizen Haalbaarheidsstudie

(Klinische) relevantie

De resultaten van TIPZO hebben bijgedragen aan nieuwe SONCOS aanbevelingen over de integratie van palliatieve zorg in de oncologie. Tijdige integratie van palliatieve zorg in de oncologie leidt tot betere kwaliteit van leven van patiënten met ongeneeslijke kanker, meer tevredenheid met de zorg, minder mantelzorgbelasting en minder potentieel niet passende zorg in de laatste levensfase.

Translatie/ implementatie

De resultaten van TIPZO hebben bijgedragen aan nieuwe SONCOS aanbevelingen over de integratie van palliatieve zorg in de oncologie, namelijk: Aan elke patiënt met ongeneeslijke kanker wordt tijdig proactieve zorgplanning aangeboden. Dit zijn zo gesprekken over levensdoelen, keuzes en welke zorg daar nu en in de toekomst bij passen. Gesprekken worden in ieder geval (opnieuw) gevoerd bij toename van symptoomlast, een levensverwachting van <1 jaar en/of een verandering in het behandeltraject. Ter bevordering van continuïteit van zorg wordt afgestemd met de huisarts of betrokken instellingsarts(en) over de rolververdeling in en de uitkomsten van proactieve zorgplanning gesprekken en deze worden vastgelegd in het EPD. Symptoom monitoring is integraal onderdeel van proactieve zorgplanning. Aandacht voor symptoommonitoring en symptoombehandeling op de vier dimensies (fysiek, psychisch, sociaal en spiritueel) is er in ieder geval voor alle patiënten met een levensverwachting van <1 jaar (signalering middels de surprise question). Het functioneren op deze vier dimensies en de behandelafspraken worden vastgelegd in het EPD. Bij voorkeur gebeurt dit periodiek en systematisch. Het betrekken van het multidisciplinair team Palliatieve Zorg wordt in ieder geval overwogen bij complexe problematiek, zoals symptoomlast op meerdere dimensies, en/of als de patiënt dit wenst. De implementatie van deze aanbevelingen is de volgende stap.
Publicaties
  • Heipon, C. S., Brom, L., van der Linden, Y. M., Tange, D., Reyners, A. K. L., & Raijmakers, N. J. H. (2024). Characteristics of timely integration of palliative care into oncology hospital care for patients with incurable cancer: Results of a Delphi study. Supportive Care in Cancer, 32(5), Article 324. https://doi.org/10.1007/s00520-024-08508-0 - publicatie openen