Introductie
Naasten van ernstig zieke patiënten spelen een sleutelrol in het ondersteunen van hun dierbaren. Zij hebben ook zelf zorg nodig, zowel tijdens de ziekteperiode als na het overlijden. Zorgverleners spelen een belangrijke rol in het geven van die zorg. Uit onderzoek blijkt dat niet alle naasten en nabestaanden de benodigde zorg krijgen. Zorgverleners willen wel voor naasten zorgen, maar weten soms niet precies hoe dat moet of hebben niet genoeg middelen om dit te doen.
Doel studie
Het doel van het ON2-project is dat alle naasten en nabestaanden van ernstig zieke patiënten passende ondersteuning krijgen van zorgverleners. In het eerdere Oog voor Naasten (OvN) project is een methodiek ontwikkeld voor verpleeghuizen en ziekenhuizen om zorgverleners te ondersteunen bij de zorg voor naasten en nabestaanden. Het huidige ON2 project wil de methodiek verbreden naar alle naasten en nabestaanden.
Vraagstelling/ hypotheses
Hoe kan de Oog voor Naasten methodiek aangepast worden zó dat het in alle zorgsettings en voor mensen met beperkte gezondheidsvaardigheden bruikbaar is.
Methode
De bestaande methodiek is doorontwikkeld zodat deze toepasbaar is voor meer verschillende zorgsettings en doelgroepen. Hierbij is samengewerkt met Pharos om het materiaal ook toepasbaar te maken voor mensen met beperkte gezondheidsvaardigheden (waaronder mensen met een niet-Westerse migratieachtergrond en laaggeletterden). Daarnaast zijn bevindingen en producten uit projecten van MantelzorgNL, de Hogeschool Rotterdam en het Amsterdam UMC verwerkt in de ON2-toolkit.
(Klinische) relevantie
Dit project draagt bij aan het welzijn van naasten van mensen met kanker. Patienten en naasten horen bij elkaar. Goede zorg voor naasten bevordert het welbevinden van de patient ook. Ze maken grotere kans om te sterven op de plek van voorkeur, ervaren meer rust doordat zij zich minder zorgen maken om hun dierbaren.
Translatie/ implementatie
Gebaseerd op de ervaringen van de deelnemende organisaties is de toolkit verder aangepast en online gepubliceerd op de website Oog voor Naasten, zodat alle zorgorganisaties er gebruik van kunnen maken. Ook verwijzen andere websites zoals MantelzorgNL en Palliaweb naar de informatie. Op regionaal niveau timmert Propallia (consortium palliatieve zorg) aan de weg om meer organisaties te enthousiasmeren om met ON2 aan de slag te gaan. Op landelijk niveau is het ON2 project op de lijst kansrijke projecten van het Nationaal Programma Palliatieve Zorg II (NPPZ II) geplaatst en maakte ZonMw in 2025 een stimuleringssubsidie voor implementatie van dit project mogelijk.
Publicaties
Hoffstädt, H. E., Tam, M. C., Stoppelenburg, A., Stoevelaar, R., van Bodegom-Vos, L., van der Steen, J. T., van der Linden, Y. M., & Hartog, I. D. (2024). What do family caregivers of patients with life-threatening diseases need from healthcare professionals? A qualitative study. BMJ Supportive & Palliative Care, 14(4), 419–427. https://doi.org/10.1136/spcare-2024-005135 - publicatie openen